वास्तुशास्त्रस्य श्रौतपरम्परायां गृहं परितः वृक्षारोपणफलसमीक्षणम्

भारतीयसंस्कृतिः तथा परम्परा न केवलं धार्मिकाध्यात्मिकानुशासनानां संवाहिका वर्तते अपितु सा प्रकृत्या सह सन्तुलितजीवनपद्धतेः स्थापनमपि करोति। तत्र वास्तुशास्त्रं भारतीयस्थापत्यविद्यायाः मूलभूतम् अनुशासनं वर्तते, तत् न केवलं भवननिर्माणस्य वैज्ञानिकपद्धतिं प्रतिपादयति अपितु पर्यावरणेन तथा दैविकतत्त्वैस्सह मानवजीवनस्य सामञ्जस्यमपि प्रतिष्ठापयति। शोधपत्रेऽस्मिन् वास्तुशास्त्रस्य तथा श्रौतपरम्परायाश्चालोके गृहपरितः वृक्षारोपणस्य तथा तत्फलानां विश्लेषणं विधास्यते। इतोपि शोधपत्रस्यास्य उद्देश्यं वर्तते यत् प्राचीनभारतीयवास्तुपरम्परायां वृक्षारोपणं केवलं आस्थायाः रूढेर्वा विषयो नासीत् अपितु तत्पृष्ठभूमौ गहनवैज्ञानिक- सामाजिकतत्त्वानि विद्यमानानि आसन् । साम्प्रतिककाले औद्योगिकीकरणेन प्राकृतिकसन्तुलनं संकटे वर्तते। एतादृश्याम् अवस्थायाम् अस्य पारम्परिकज्ञानस्य पुनर्वीक्षा पर्यावरणीय चेतनां समुद्भावयति सहैव मानसिक-सामाजिक- भौतिकस्वास्थस्य च पुनर्स्थापनाय च सहायिका भविष्यतीति नास्त्यत्र संशयः ।